حسن مرسلوند
22
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )
غلامرضا خان ، سردار [ والى پشتكوه ] غلامرضا خان سردار معروف به والى پشتكوه ، فرزند حسينقلى خان والى صارم السلطنه سردار اشرف ، مشهور به ابو قداره . در زمان سلطنت رضا شاه ، در موقع خلع سلاح ايلات لرستان و تخته قاپو كردن آنان ، غلامرضا به واسطهء ثروت زيادى كه داشت ، از ترس دستگير شدن با خانواده و نقدينهء خود به عراق مهاجرت كرد و ساكن آنجا شد . اواسط سال 1308 خورشيدى ، پسرش يد اللّه خان ، از شاه امان خواست و مورد قبول واقع شد . نخستوزير وقت مخبر السلطنه هدايت ، دستخط شاه را به همراه قرآنى مهر كرد و براى تأمين جان پدر و پسر به عراق فرستاد تا به وطن خود بازگردند . اين مسأله همزمان شد با دار زدن رؤساى الوار در خرمآباد كه به آنها نيز تأمين داده شده و براى هريك قرآنى مهر كرده فرستاده بودند . پس از آمدن ، همگى توسط سرلشكر حسين آقا خان خزاعى به دار آويخته شدند . غلامرضا خان و پسرش با مشاهدهء اين جريان به ايران بازنگشتند . هدايت در اين مورد ، در كتاب خاطرات و خطرات خود چنين نوشته است : « يد اللّه خان پسر غلامرضا خان سردار پشتكوه امان خواست ؛ به عرض رساندم و به نظرم غريب مىآمد ؛ چه سپهبد قرآن مهر كرده بود ، تأمين داده بود . سران الوار نزد او آمده بودند و همه را به دار زدند . بههرحال دستخطى صار شد . 17 شهريور 1308 دستخط را با قرآنى به مهر خود به توسّط سيد حسين كليددار كه رافع بود به بغداد فرستادم كه غلامرضا خان و فرزندش به تهران بيايند . خوب شد نيامدند و الا من پيش وجدان خودم شرمنده مىشدم . » م : بامداد ، مهدى شرح حال رجال ايران ، ج / 3 .